Strona główna » Struktura badawcza INP PAN » Centrum Badań nad Sądowym Stosowaniem Prawa UE

Centrum Badań nad Sądowym Stosowaniem Prawa UE


Center for Research on Judicial Application of EU Law (CEREJA-EU)

Przedmiotem badań podejmowanych przez Centrum jest szeroko rozumiana problematyka stosowania prawa Unii Europejskiej w krajowym porządku prawnym, obejmująca wykształcone i rozwijane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej mechanizmy zapewnienia skuteczności prawa UE oraz ich aplikacja w krajowych postępowaniach sądowych. Badania o charakterze horyzontalnym, komplementarnym względem badań nad konkretnymi obszarami prawa materialnego polskiego i UE prowadzone są z perspektywy teoretycznej i dogmatycznej, a także funkcjonalnej.


Do podstawowych zadań Centrum należą:

  • badania nad sądowymi mechanizmami zapewnienia efektywności prawa Unii Europejskiej w krajowym porządku prawnym (takimi jak zasada pierwszeństwa, zasada bezpośredniej skuteczności, zasada prounijnej wykładni, zasada autonomii proceduralnej, zasada skutecznej ochrony sądowej), poprzez analizowanie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i formułowanie wniosków doniosłych dla praktyki krajowej, w szczególności ochrony uprawnień unijnych w postępowaniach krajowych, a także poprzez analizowanie orzecznictwa sądów polskich i sądów innych państw członkowskich UE w ujęciu prawno-porównawczym;
  • przygotowywanie analiz oraz opinii prawnych z zakresu sądowego stosowania prawa Unii Europejskiej (własnych i zleconych);
  • współpraca z ośrodkami badawczymi krajowymi i zagranicznymi oraz środowiskiem praktyków zaangażowanych w sądowe stosowanie prawa UE w krajowym porządku prawnym, w szczególności sędziami, adwokatami, radcami prawnymi;
  • działania popularyzatorskie, takie jak: seminaria, konferencje, szkolenia dotyczące wybranych aspektów sądowego stosowania prawa UE;
  • pozyskiwanie grantów na badania oraz działalność popularyzatorską w zakresie sądowego stosowania prawa UE.

Publikacje wspólne zespołu pracowników naukowych Zakładu Prawa Europejskiego:

  • Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, A. Wróbel (red.), tom II – Zasady – orzecznictwo – piśmiennictwo, pod redakcją M. Szwarc-Kuczer, K. Kowalik-Bańczyk, Warszawa 2007, ss. 1049;
  • Współpraca sądowa w sprawach cywilnych i karnych, A. Wróbel, W. Czapliński (red.), Warszawa 2007, ss. 490 (publikacja będąca efektem realizacji projektu badawczego prowadzonego w INP PAN w latach 2005-2006);
  • Karta Praw Podstawowych w europejskim i krajowym porządku prawnym, A. Wróbel (red.), Warszawa 2009, ss. 396 (publikacja będąca efektem realizacji projektu badawczego prowadzonego w INP PAN w 2009 r.);
  • Stosowanie prawa Unii Europejskiej przez sądy, tom I, wydanie 2, A. Wróbel (red.) Warszawa 2010, ss. 1060;
  • Zapewnienie efektywności orzeczeń sądów międzynarodowych w polskim porządku prawnym, A. Wróbel (red.), Warszawa 2011, ss. 976 (publikacja będąca efektem realizacji projektu badawczego realizowanego w INP PAN w latach 2008-2010);
  • Karta Praw Podstawowych. Komentarz, A. Wróbel (red.), Warszawa 2013, ss. 1443;
  • Skutki braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych dla wymiaru sprawiedliwości Rzeczpospolitej Polskiej, M. Taborowski (red.), Warszawa 2017.

Udział w pracach nad Systemem Prawa Unii Europejskiej pod redakcją prof. A. Wróbla (wyd. Beck):
A. Sołtys, (tom III, Wykładnia Prawa UE, 2018, tom I, Podstawy i źródła prawa Unii Europejskiej, 2020)
M. Szwarc (tom VII, Prawo rynku wewnętrznego, 2020, tom I, Podstawy i źródła prawa Unii Europejskiej, 2020)
D. Miąsik (Zasady prawa UE, w przygotowaniu)

    • Dr hab. M. Domańska, dr hab. D. Miąsik, dr hab. M. Szwarc – The application of EU law by Polish courts – 15 years of experience and challenges for the future, realizacja projektu w ramach „Excellence in Legal Research. Promoting Polish achievements in the area of legal sciences abroad” (grant konkursowy udzielony przez MNiSzW)
    • Prof. D. Miąsik, dr A. Sołtys – sprawozdawcy krajowi wyznaczeni przez Zarząd Polskiego Stowarzyszenia Prawa Europejskiego na XXIX Kongres FÉDÉRATION INTERNATIONALE POUR LE DROIT EUROPÉEN (FIDE)
    • Publikacja zawierająca raport krajowy autorstwa Prof. D. Miąsika i dr A. Sołtys ukazała się w pracy zbiorowej pt. 
National Courts and the Enforcement of EU Law. The Pivotal Role of National Courts in the EU Legal Order
    , The XXIX FIDE Congress in The Hague, 2020 Congress Publications, Vol. 1, red, M. Botman, J. Langer, the Hague 2020
  • Dr A. Sołtys – prace badawcze prowadzone w ramach realizacji grantu konkursowego „Excellence in Legal Research. Promoting Polish achievements in the area of legal sciences abroad” udzielonego przez MniSzW
  • Dr A. Sołtys – prace badawcze prowadzone w ramach realizacji grantu NCN 2017/27/B/HS5/03043 pt. Konstytucjonalizm europejski. Pluralistyczna koncepcja relacji prawa unijnego i krajowego w orzecznictwie sądowym. Kierownikiem projektu grantowego jest Prof. A. Wróbel

Kierownik:
prof. dr hab. Monika Szwarc

Członkowie:
dr hab. Monika Domańska, prof. INP PAN
dr hab. Dawid Miąsik, prof. INP PAN
dr Agnieszka Sołtys

Osoby współpracujące:
Przemysław Florjanowicz-Błachut, Naczelny Sąd Administracyjny
dr Agnieszka Knade-Plaskacz, sędzia SR w Chełmnie
dr Aleksandra Sołtysińska, adiunkt w Katedrze Prawa Europejskiego UJ, sędzia SO w Krakowie
dr Agnieszka Wilk-Ilewicz, radca prawny, wieloletni pracownik Naczelnego Sądu Administracyjnego

Centrum Badań nad Sądowym Stosowaniem Prawa UE Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk

zaprasza na wykład Profesor Niny Półtorak Sędzi Sądu Unii Europejskiej

Wpływ unijnej zasady skutecznej ochrony prawnej na prawo krajowe

16 kwietnia 2021 r., piątek, godz. 17.00-19.00


Program

 

  • Powitanie i wprowadzenie: prof. dr hab. Monika Szwarc, kierowniczka Centrum
  • Wykład: dr hab. Nina Półtorak, prof. UJ, Sędzia Sądu Unii Europejskiej
  • Dyskusja

 


Spotkanie odbędzie się za pośrednictwem platformy Microsoft Teams: kliknij tutaj, aby dołączyć do spotkania


Centrum Badań nad Sądowym Stosowaniem Prawa UE Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk

zaprasza na wykład

Profesor Krystyny Kowalik-Bańczyk Sędzi Sądu Unii Europejskiej

Skuteczna ochrona prawna w orzecznictwie Sądu UE

18 lutego 2021 r., czwartek, godz. 17.00-19.00


Program

  • Powitanie i wprowadzenie: dr hab. Monika Szwarc, prof. INP PAN, kierowniczka Centrum
  • Wykład: dr hab. Krystyna Kowalik-Bańczyk, prof. INP PAN, Sędzia Sądu Unii Europejskiej
  • Dyskusja

Wykład Pani Profesor, związanej od wielu lat z Instytutem Nauk Prawnych PAN, inauguruje działalność Centrum Badań nad Sądowym Stosowaniem Prawa UE.


Spotkanie odbędzie się za pośrednictwem platformy Microsoft Teams: kliknij tutaj, aby dołączyć do spotkania

Poniższe zestawienie ma na celu wskazanie przykładów zastosowania zasad stosowania prawa unijnego w polskiej praktyce sądowej. Autorzy zestawienia nie dokonywali oceny, czy sposób zastosowania tych zasad wskazany w ujętych przykładach jest prawidłowy. Orzeczenia zebrane w zestawieniu mają służyć upowszechnianiu wiedzy o stosowaniu prawa unijnego w polskiej praktyce sądowej oraz jako materiał badawczy do komentarzy i analiz naukowych.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrok z 2015-10-08, Sygn. akt VI ACa 1396/14
słowa kluczowe: odpowiedzialność państwa członkowskiego za szkodę wyrządzoną wskutek naruszenia prawa unijnego przez jego organy, pierwszeństwo prawa UE

Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 2013-01-15, Sygn. akt I ACz 2057/12
słowa kluczowe: pierwszeństwo prawa UE, bezpośredni skutek prawa UE

Sąd Apelacyjny w Krakowie, postanowienie z 2015-09-01, Sygn. akt I ACz 1349/15
słowa kluczowe: pierwszeństwo prawa UE, bezpośredni skutek prawa UE

Sąd Okręgowy w Płocku wyrok z 2018-04-23, Sygn. akt I C 863/12
słowa kluczowe: prounijna wykładnia prawa krajowego, pierwszeństwo prawa UE

Sąd Apelacyjny w Lublinie wyrok z 2020-08-28, Sygn. akt I ACa 434/19
słowa kluczowe: prounijna wykładnia prawa krajowego

Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrok z 2020-08-05, Sygn. akt VIII GC 569/18
słowa kluczowe: prounijna wykładnia prawa krajowego

Sąd Najwyższy, wyrok z 2020-10-08, III UK 140/19
słowa kluczowe: wykładnia prounijna – pytanie prejudycjalne zadane przez sąd innego państwa członkowskiego – skutki wyroku TS – acte éclairé

Sąd Najwyższy, wyrok z 2020-11-18, III PK 53/19
Słowa kluczowe: sprawa unijna, prounijna wykładnia, bezpośredni skutek

Sąd Najwyższy, wyrok z 2016-03-16, IV CSK 270/15
Słowa kluczowe: sprawa unijna, , prounijna wykładnia

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 17.02.2021 r. III Kop 9/21 Bezpośrednia skuteczność przepisu dyrektywy – pierwszeństwo prawa UE

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 22.04.2021 r. III Kop 3/15 wykładnia prounijna w świetle art. 47 KPP – pierwszeństwo prawa UE

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 29.04.2021 r. III Kop 49/21 bezpośrednia skuteczność umowy międzynarodowej – pierwszeństwo stosowania prawa UE

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 18.12.2019 r. III Kop 155/19 bezpośrednia skuteczność umowy międzynarodowej – pierwszeństwo stosowania prawa UE

Wyrok Sądu Najwyższego z 22.10.2020 r., sygn. akt I CSK 238/19
Słowa kluczowe: prawo do skutecznego środka prawnego, abuzywność postanowień umowy, postępowanie nakazowe

Postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie z 20.05.2021 r. III K 139/20
słowa kluczowe: wykładnia prounijna – pierwszeństwo prawa UE

Zarządzenie Sądu Okręgowego w Krakowie z 15.10.2021 r. III K 160/21
słowa kluczowe: wykładnia prounijna – zasada pierwszeństwa stosowania prawa UE

Instytut Nauk Prawnych
Polskiej Akademii Nauk
ul. Nowy Świat 72 (Pałac Staszica)
00-330 Warszawa