Opis projektu:
Celem realizacji projektu – organizacji ogólnopolskiej konferencji naukowej pt. “Przeszłość i przyszłość badań w naukach prawnych” jest prezentacja aktualnych osiągnięć naukowych i najnowszych wyników badań naukowych prowadzonych w dyscyplinie nauk prawnych, w obszarach, w których pracownicy naukowi Instytutu Nauk Prawnych PAN wnoszą znaczący wkład w rozwój doktryny nauki prawa oraz mają realny wpływ na praktykę stosowania prawa.
Organizowana w 70. rocznicę powstania Instytutu Nauk Prawnych PAN ogólnopolska konferencja naukowa będzie okazją do prezentacji dorobku Instytutu, jego wkładu m.in. w rozwój prawa cywilnego i karnego w PRL i w latach 90. XX w., rozwój prawa międzynarodowego publicznego, transformację ustrojową i gospodarczą lat 90. XX w., harmonizację prawa z UE czy współcześnie inspirowanie badań naukowych w obszarze praw człowieka, zapobiegania przestępczości, prawa nowych technologii, prawa własności intelektualnej z szczególnym naciskiem na biotechnologię i przemysł farmaceutyczny (life science), prawa antymonopolowego i ochrony konkurencji.
Planowana konferencja stanie się okazją do zebrania wybitnych przedstawicieli nauk prawnych (zarówno akademików jak i praktyków), którzy często współpracują z badaczami z INP PAN lub wchodzą z nimi w polemiczny dyskurs, kształtując w ten sposób doktrynę prawa, jego wykładnię i praktykę stosowania. Planuje się 120 uczestników stacjonarnych.
Organizator zaplanował streaming obrad konferencyjnych, co pozwoli na upowszechnienie wyników badań naukowych nie tylko w gronie uczestników stacjonarnych, ale także zainteresowanych studentów i absolwentów kierunków prawniczych, czy praktyków. Ponieważ konferencje i seminaria naukowe organizowane przez INP PAN w dużo węższych obszarach tematycznych cieszyły się znacznym zainteresowaniem, należy spodziewać się, że uczestnictwem biernym w konferencji w formie zdalnej będzie zainteresowanych nawet 200 użytkowników Internetu. Udostępnienie (wybranych) referatów/wystąpień konferencyjnych w formie nagrań na stronie internetowej Instytutu i na kanale YT pozwoli na upowszechnienie prezentowanych efektów badań naukowych jeszcze większemu gronu odbiorców (ok. 1-2 tys. użytkowników w ciągu 1. półrocza po publikacji materiałów wideo).
Jednodniowa konferencja naukowa zaplanowana jest na czerwiec 2026 r.
W ramach konferencji zaplanowano dwie 2-godz. sesje plenarne:
– otwierającą – poprzedzoną jubileuszowymi wystąpieniami organizatorów, poświęconą dorobkowi Instytutu Nauk Prawnych PAN w stanowieniu prawa oraz jego wykładni jego stosowania na przestrzeni minonych 70 lat.,
– oraz zamykającą – poświęconą wyzwaniom, jakie stoją przed osobami prowadzącymi badania w obszarze nauk prawnych w zmieniającym się otoczeniu społeczno-gospodarczym (w tym w kontekście ewaluacji jakości badań naukowych). W każdej z sesji planarnych zostaną zaprezentowane 3-4 dłuższe referaty – wystąpienia (ok. 20-25 min.).
Pomiędzy sesjami plenarnymi zaplanowano sesje tematyczne, w trzech blokach:
I. Prawo publiczne,
II. Nauki penalne,
III. Prawo prywatne,
każda podzielona na dwa panele, poświęcone szczegółowym zagadnieniom, w których badacze z INP PAN i innych krajowych ośrodków naukowych, realizują tzw. frontier research o znaczeniu istotnym dla rozwoju nauki w skali globalnej. W sesjach tematycznych prezentowane będą krótsze, 15-minutowe referaty.
W ramach boku I. Prawo publiczne przewidziano następujące panele:
1) Prawa człowieka – współczesne wyzwania (moderator: prof. dr hab. A. Młynarska-Sobaczewska)
2) Prawa jednostki w gospodarce cyfrowej (moderator: dr hab. M. Błachucki, prof. INP PAN)
W ramach boku II. Nauki penalne przewidziano następujące panele:
1) Przestępczość gospodarcza jako globalne wyzwanie (moderator: prof. dr hab. C. Nowak)
2) Prawo wobec współczesnych zbrodni wojennych (moderator: dr hab. P. Saganek, prof. INP PAN)
W ramach boku III. Prawo prywatne przewidziano następujące panele:
1) Ochrona własności intelektualnej w Life science (moderator: dr hab. H. Żakowska-Henzler, prof. INP PAN)
2) Technologie jako źródło wyzwań regulacyjnych (moderator: dr hab. P. Podrecki, prof. INP PAN)
Wymienione powyżej tytuły paneli tematycznych w ramach poszczególnych bloków tematycznych mogą zostać zmodyfikowane, jeśli zajdzie potrzeba ich dookreślenia po rozstrzygnięciu call for papers.
Organizatorzy zaplanowali otwarty call for papers, przy czym w trosce o to, aby uczestnicy konferencji mogli zapoznać się z aktualnymi wynikami badań, uznawanymi powszechnie przez środowisko akademickie za najbardziej oczekiwane, istotne dla wykładni i praktyki stosowania prawa, członkowie Komitetu Naukowego konferencji skierują także indywidualne zaproszenia do udziału w konferencji do kluczowych prelegentów/badaczy lub zespołów badawczych.
Organizatorzy dołożą wszelkich starań, aby przyjęte referaty wyznaczyły szerokie spektrum szczegółowych zagadnień w ramach wybranych obszarów frontier research. Dzięki temu konferencja stanie się istotnym forum wymiany poglądów w tychże najbardziej aktualnych i ważnych dla tzw. otoczenia społeczno-gospodarczego obszarach oraz miejscem inspirującej dyskusji, której efektem będzie publikacja artykułów w istniejących od 1960 r. czasopismach „Studia Prawnicze” (w j. polskim) i „Contemporary Central and East European Law” (w j. angielskim). INP PAN planuje już po zakończeniu realizacji niniejszego projektu zebrać teksty w terminach wynikających z harmonogramów wydawniczych tychże czasopism w 2026 i 2027. Publikacja wybranych przez Komitet Naukowy konferencji artykułów w j. angielskim przyczyni się do zwiększenia zasięgu oddziaływania konferencji – uznane za najbardziej istotne dla rozwoju nauki artykuły (oparte na referatach) zostaną poprzez publikację w czasopiśmie udostępnione w modelu OA szerszemu gronu badaczy i zainteresowanych czytelników, zostaną włączone do kanałów komunikacji naukowej/akademickiej w stopniu szerszym niż ma to miejsce w przypadku wystąpień konferencyjnych i publikowanych treści video. Koszt publikacji poniesieni Instytut jako wydawca w/w periodyków.
Tematyka odpowiada jednocześnie najbardziej aktualnym trendom dyskusji naukowej w dyscyplinie prawa, która szerokim echem odbija się czy to w dyscyplinie stosunków międzynarodowych, obszarze polityk publicznych, czy też ma swoje znaczenie na etapie wdrożenia nowych technologii, gdzie brak regulacji i niepewność obrotu prawnego stanowi istotną barierę dla rozwoju innowacyjności.
Zaplanowana konferencja należy do unikatowych inicjatyw w Polsce, gdzie na poziomie akademickim dominują konferencje poświęcone wybranym gałęziom prawa lub wąskim zagadnieniom.
Celem realizacji wnioskowanego projektu będzie także próba ukazania, jak wielkie zasługi w przeszłości dla rozwoju prawa położyli naukowcy związani w Instytutem Nauk Prawnych PAN (wcześniej: Instytutem Państwa i Prawa PAN), a obecnie – jak istotne dla są często w skali wykraczającej ponad regulację krajową badania podejmowane przez badaczy związanych z INP PAN.
W ramach realizacji projektu przewidziano cztery zadania.
Zadanie 1 obejmie szereg czynności organizacyjnych i merytorycznych o charakterze przygotowawczym. Na przełomie 2025/26 Komitet Naukowy konferencji we współpracy z moderatorami paneli konferencyjnych, opracuje program konferencji oraz zaproszenia, które zostaną rozesłane do ośrodków akademickich. W kwietniu 2026 r. zostanie uruchomiona rejestracja biernych uczestników konferencji.
Zadanie 2 obejmie szereg czynności organizacyjnych bezpośrednio związanych z realizacją ogólnopolskiej konferencji naukowej. Zadanie to obejmie przygotowanie i wydruk materiałów konferencyjnych – 120 egz. broszury, w której zawarta zostanie ogólna informacja dot. jubileuszu INP PAN, opis dorobku tej instytucji w dziedzinie nauk prawnych i bieżących badań naukowych realizowanych przez pracowników INP PAN, program konferencji wraz z abstraktami wystąpień, odesłaniem do publikacji naukowych i informacjami biograficznymi prelegentów. W czasie realizacji tego zadania zostaną wybrane i opłacone konieczne usługi – wynajem sal konferencyjnych, usługa cateringu, usługa wsparcia IT, który zajmie się transmisją wydarzenia w dniu konferencji oraz usługa foto i wideo, która podsumuje wydarzenie.
Zadanie 3 obejmie ogólnopolską konferencję naukową, podczas której zostanie zaprezentowanych od 26 do maksymalnie 36 referatów w czasie trzech paneli i dwóch sesji plenarnych. Przewidziano transmisję online obrad konferencyjnych, spodziewając się dużego zainteresowania w związku z zgromadzeniem na jednej konferencji wielu wybitnych badaczy prawa. Uczestnikom konferencji zostanie zapewniony catering – przerwy kawowe oraz obiadokolacja. Uroczysta obiadokolacja będzie okazją do rozwoju kontaktów między badaczami z różnych ośrodków naukowych. W przypadku Instytutu Nauk Prawnych PAN kontakty osobiste są dominującą formą nawiązywania współpracy owocującej wspólnymi publikacjami naukowymi czy projektami badawczymi, stąd Wnioskodawca przywiązuje duże znaczenie to tej “kuluarowej” formy (networkingowej roli) kontynuacji dyskusji konferencyjnej.
Zadanie 4 obejmie upowszechnienie wyników badań naukowych prezentowanych podczas ogólnopolskiej konferencji naukowej. W ramach zadania przewidziano zebranie od prelegentów artykułów powstałych na kanwie ich wystąpień z uwzględnieniem głosów z dyskusji do publikacji w czasopismach wydawanych przez INP PAN (w tym wybranych artykułów w tłumaczeniu na j. angielski). Przewidziano także publikację na podstronie internetowej konferencji i kanale YT Instytutu (@mediainppan) wybranych wystąpień prelegentów (jeśli wyrażą zgodę na udostępnienie wizerunku) wraz z transkrypcją, co umożliwi upowszechnienie efektów realizacji projektu wśród osób z szczególnymi potrzebami.
Organizator nie przewiduje pobierania opłat konferencyjnych. Ponieważ ogólnopolska konferencja naukowa jest organizowana w związku z jubileuszem INP PAN, Instytut jako wnioskodawca deklaruje, że pokryje koszt organizacji konferencji z środków własnych i ewentualnie wnioskowanego dofinansowania.
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki