Sztuczna inteligencja (AI) i inne współczesne wyzwania prawne. Prace uczestników Prawniczych Seminariów Doktorskich INP PAN

Niniejsza publikacja jest owocem badań przeprowadzonych przez uczestników Prawniczych Seminariów Doktorskich i odzwierciedla ona bogactwo różnorodności zainteresowań autorów. Monografia składa się z dziewiętnastu artykułów, które zostały podzielone na trzy części: pierwsza z nich dotyczy prawa publicznego, druga – prawa prywatnego a trzecia – sztucznej inteligencji.

W części pierwszej autorzy podejmują problematykę prawa publicznego, analizując m.in. wyzwania regulacyjne związane z ochroną środowiska i gospodarką odpadami opakowaniowymi, obowiązki państwa w zakresie prawnego uznania zmiany płci, prawną ochronę zwierząt w kontekście ograniczenia użycia fajerwerków czy historyczne i współczesne aspekty praw osób z niepełnosprawnościami. Opracowania obejmują również glosy do orzeczeń sądów administracyjnych, zagadnienia stosowania tymczasowego aresztowania, sądowej kontroli postępowania przygotowawczego, europeizacji doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym oraz prawne instrumenty realizacji zasady zrównoważonego rozwoju.

Druga część monografii koncentruje się na problemach prawa prywatnego. Autorzy analizują m.in. relacje zatrudnienia lekarzy w podmiotach leczniczych, przesłanki pełnienia funkcji członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w ujęciu prawno porównawczym, rolę licencji open source w obrocie prawnym, aktualne kierunki orzecznictwa dotyczącego odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych oraz wybrane zagadnienia mobbingu jako naruszenia godności pracownika.

Trzecia część publikacji została poświęcona szczególnie aktualnej problematyce sztucznej inteligencji. Autorzy omawiają zakazane praktyki wykorzystania systemów AI w świetle unijnego AI Act, wpływ sztucznej inteligencji na stosunki pracy – w tym kwestie równego traktowania, ochrony danych i odpowiedzialności za decyzje podejmowane przez systemy AI – a także teoretyczne zagadnienie podmiotowości prawnej sztucznej inteligencji.

Prezentowany tom ukazuje, w jaki sposób prawo reaguje na dynamiczne przemiany cywilizacyjne, technologiczne i społeczne. Różnorodność podejmowanych tematów oraz interdyscyplinarne podejście autorów sprawiają, że publikacja stanowi wartościowy materiał zarówno dla przedstawicieli nauki prawa, jak i praktyków zainteresowanych współczesnymi kierunkami rozwoju regulacji prawnych.


Zawartość publikacji:

Magda Biernat-Kopczyńska
Wyzwania regulacyjne w zakresie minimalizacji negatywnego wpływu odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych na środowisko (s. 15-29)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18265881

Aleksandra Domarecka
Zapewnienie procedury prawnego uznania zmiany płci jako obowiązek pozytywny władz krajowych. Glosa do wyroku ETPC z 21 listopada 2024 r. w sprawie E.G. i inni przeciwko Węgrom (skarga nr 12918/19) (s. 31-38)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18265918

Paulina Górny
Jak dalece powinniśmy chronić zwierzęta? Prawna ochrona zwierząt a ograniczenie użycia fajerwerków – analiza porównawcza regulacji prawnych obowiązujących w Polsce, Szwecji i Irlandii (s. 39-53)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18265939

Krystian Kazimierz Jabłoński
Segregacja eugeniczna a narodziny praw osób z niepełnosprawnościami: cele i dziedzictwo Mental Deficiency Act 1913 w Zjednoczonym Królestwie (s. 55-67)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18265960

Monika Kita
Zastosowanie art. 37b § 1 ustawy – Prawo budowlane w stosunku do decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego wydanej na podstawie art. 51 ust. 4 tej ustawy – glosa aprobująca do wyroku NSA z 15 października 2024 r., II OSK 664/22 (s. 69-75)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18265988

Edyta Niemyska
Glosa częściowo krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lipca 2023 r., I GSK 602/23 (s. 77-86)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266007

Anna Perkowska
Perspektywy zmian w ograniczeniu stosowania tymczasowego aresztowania w świetle propozycji Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego dotyczących nowelizacji (s. 87-100)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266047

Piotr Rybicki
Sądowa kontrola wszczęcia i prowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadzie art. 12 § 4 k.p.k. (s. 101-113)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266083

Sylwia Skowronek
Europeizacja czynności procesowej doręczeń elektronicznych w postępowaniu administracyjnym (s. 115-128)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266107

Jowita Sosnowska-Lisiczenkow
Prawne instrumenty realizacji zrównoważonego rozwoju w gospodarce morskiej na przykładzie Morza Bałtyckiego (s. 129-143)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266197

Małgorzata Witkowska
Dokonanie obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego a dopuszczalność egzekucji sądowej (s. 145-154)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266222

Marta Chmielewska
Kierownictwo podmiotu leczniczego w stosunkach zatrudnienia lekarza (s. 157-169)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266261

Dominik Chmielewski
Ocena przesłanek i ograniczeń zasiadania w zarządzie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – ujęcie prawnoporównawcze (s. 171-179)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266287

Dominik Dyczkowski
Licencje open source oraz ich rola w obrocie prawnym (s. 181-192)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266309

Liliana Motyl
Skutki rozliczania szkody z tytułu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w świetle nowego orzecznictwa Sądu Najwyższego na tle porównawczym z jego kilkudziesięcioletnią linią orzeczniczą (s. 193-206)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266352

Kinga Włodarczyk
Mobbing jako naruszenie godności pracownika – wybrane zagadnienia (s. 207-213)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266362

Marta Kościecha-Karkowska
Zakazane praktyki w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji na podstawie AI Act (s. 217-228)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266387

Tomasz Świętnicki
Sztuczna inteligencja w miejscu pracy. Nowe wyzwania dla prawa pracy (s. 229-241)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266421

Michał Wódczak
Podmiotowość prawna sztucznej inteligencji (s. 243-250)
https://doi.org/10.5281/zenodo.18266447


Redaktorzy: dr hab. Mateusz Błachucki, prof. INP PAN; dr hab. Grzegorz Materna, prof. INP PAN
Recenzja wydawnicza: dr hab. Paweł Podrecki, prof. INP PAN
e-ISBN: 978-83-68199-25-3 (ebook)
Liczba stron: 250


Publikacja dostępna jest w e-Bibliotece Prawniczej w modelu Open Access.

Zachęcamy do interesującej lektury.