Zakład Prawa Prywatnego i Własności Intelektualnej
Adiunkt
email: k.lakomiec@inp.pan.pl
Katarzyna Łakomiec jest konstytucjonalistką, doktorką nauk prawnych i adiunktką w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Jej badania koncentrują się na regulacjach cyfrowych Unii Europejskiej, ochronie prywatności i danych dotyczących zdrowia oraz roli instytucji w nadawaniu praktycznego wymiaru prawom podstawowym i wartościom konstytucyjnym. Jej międzynarodowe doświadczenie naukowe obejmuje stypendium badawcze Fundacji Alexandra von Humboldta w Max Planck Institute for Comparative Public Law and International Law oraz afiliację badawczą w CEU Democracy Institute w Budapeszcie.
Jest autorką monografii Konstytucyjna ochrona prywatności. Dane dotyczące zdrowia i była koordynatorką zespołu INP PAN w projekcie JuLIA – Justice, Fundamental Rights and Artificial Intelligence, finansowanym przez Komisję Europejską. Jej perspektywę badawczą kształtuje także wieloletnie doświadczenie instytucjonalne: pracowała jako główna specjalistka w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, specjalistka do spraw legislacji w Biurze Analiz Sejmowych Kancelarii Sejmu oraz sekretarz Zespołu Ekspertów Prawnych Fundacji im. Stefana Batorego
Zainteresowania badawcze
- Konstytucjonalizm cyfrowy i aksjologiczne podstawy regulacji cyfrowych Unii Europejskiej – przemiany prawa UE od systemu zorientowanego przede wszystkim na rynek wewnętrzny ku porządkowi prawnemu coraz silniej opartemu na prawach podstawowych i wspólnych wartościach konstytucyjnych. Badania dotyczą relacji między wartościami określonymi w art. 2 TUE, prawami podstawowymi a sektorowymi regulacjami cyfrowymi oraz znaczenia prawa cyfrowego dla kształtowania europejskiego społeczeństwa.
- Rola organów nadzorczych w operacjonalizowaniu praw podstawowych i wartości konstytucyjnych – pozycja krajowych organów nadzorczych w wielopoziomowych systemach egzekwowania europejskiego prawa cyfrowego oraz ich relacje z prawodawcą, sądami, Komisją Europejską i innymi organami krajowymi. Przedmiotem badań jest funkcjonalna ewolucja tych organów: od instytucji koncentrujących się na technicznym przestrzeganiu przepisów ku podmiotom interpretującym otwarte standardy, oceniającym ryzyka systemowe i kształtującym praktyczne standardy ochrony praw. W tym ujęciu organy nadzorcze są analizowane jako instytucje przekładające wartości konstytucyjne na praktykę regulacji cyfrowej.
- Regulacja platform internetowych i współregulacja – podział funkcji i odpowiedzialności między państwo, Unię Europejską, organy nadzorcze i podmioty prywatne. Badania obejmują sposób, w jaki publiczne cele regulacyjne i standardy ochrony praw podstawowych są realizowane za pośrednictwem zasad działania platform, ich procedur wewnętrznych oraz mechanizmów zarządzania ryzykiem, a także problemy legitymizacji i rozliczalności prywatnej władzy regulacyjnej.
- Ochrona prywatności i danych dotyczących zdrowia – konstytucyjne standardy ochrony prywatności informacyjnej, wtórne wykorzystywanie danych medycznych, europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia, zastosowanie sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia, dane genetyczne i biobanki. Centralne miejsce zajmuje pytanie o sposób godzenia autonomii jednostki, interesu publicznego, rozwoju badań naukowych i innowacji technologicznych.
Udział w projektach badawczych
- “New order” or “glorious chaos” – supervisory authorities as parts of complex systems of protection of fundamental rights and the rule of law in the digital era realizowany w ramach Humboldt Research Fellowship w Max Planck Institute for Comparative Public Law and International Law w Heidelbergu (2025-2026).
- Koordynatorka zespołu INP PAN w projekcie JuLIA – Justice, Fundamental Rights and Artificial Intelligence, finansowanym przez Komisję Europejską w ramach programu Justice (2024-2026).
- Postdoc w projekcie „Suwereni specjalnego przeznaczenia: platformy online i nowe prawo umów ery cyfrowej”, finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki w konkursie OPUS (2021–2025).
- Kierowniczka projektu „Konstytucyjne aspekty regulacji funkcjonowania platform internetowych”, finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki w konkursie MINIATURA (2022).
Publikacje
Monografia
- Konstytucyjna ochrona prywatności. Dane dotyczące zdrowia, Wolters Kluwer, Warszawa 2020.
Wybrane artykuły naukowe i rozdziały w monografiach
- Rola bardzo dużych platform i wyszukiwarek internetowych w ochronie zdrowia publicznego, „Przegląd Prawa Medycznego” 2025, nr 4.
- Wtórne wykorzystanie danych w EPDZ z perspektywy konstytucyjnej: prawa jednostki oraz innowacje, „Zeszyty Prawnicze BAS” 2025, nr 3 (87), s. 92–110.
- Public Law and Co-regulation. The Influence of Fundamental Rights Discourse on the Standard of Privacy Protection Adopted by Online Platforms, w: F. Casarosa, M. Grochowski (red.), Enforcing Private Regulation in the Platform Economy, Mohr Siebeck 2025.
- Z A. Krzywoniem, Rola Rzecznika Praw Obywatelskich w kontekście regulacji platform internetowych – wybrane aspekty prawne na tle strategii Unii Europejskiej, w: W. Brzozowski, A. Krzywoń, M. Wiącek (red.), W stronę równych szans. 35 lat urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich, Wolters Kluwer 2025.
- Współautorka komentarza do aktu o usługach cyfrowych, w: M. Grochowski (red.), Rynek cyfrowy. Akt o usługach cyfrowych. Akt o rynkach cyfrowych. Rozporządzenie platform-to-business. Komentarz, C.H. Beck 2024.
- Prawa i wolności jednostki w społeczeństwie informacyjnym a regulacja funkcjonowania platform internetowych, „Państwo i Prawo” 2023, nr 12.
- Z B. Grabowską-Moroz, (Nie)dopuszczalność aborcji. Glosa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 22 października 2020 r., K 1/20, „Państwo i Prawo” 2021, nr 8.
- Biobanki w dobie Big Data z perspektywy prawa konstytucyjnego, „Studia Iuridica” 2018, t. 73.
- Rzecznik Praw Obywatelskich jako podmiot inicjujący postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, w: M. Zubik (red.), Minikomentarz dla Maksiprofesora. Księga jubileuszowa Profesora Leszka Garlickiego, Wydawnictwo Sejmowe 2017.
- Regulacja badań genetycznych a konstytucyjny standard ochrony praw jednostki, w: A. Białek, M. Wróblewski (red.), Wybrane aspekty praw człowieka a bioetyka, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich 2016.
- Konstytucyjne gwarancje ochrony prywatności informacyjnej wobec rozwoju nowych technologii, „Przegląd Legislacyjny” 2015, nr 1.
- Wybrane konstytucyjne aspekty funkcjonowania biobanków populacyjnych, „Państwo i Prawo” 2014, nr 12.
Raporty
- Redakcja raportu Funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego w latach 2014–2017, przygotowanego z udziałem B. Szepietowskiej i M. Ziółkowskiego, Fundacja im. Stefana Batorego 2018.
Wybrane publikacje eksperckie i popularyzatorskie
- European Society in the Digital Sphere: Are Red Lines Enough?, Verfassungsblog 2026.
- Z M. Grochowskim, Too Much Time on Minitrue: Implementing the Digital Services Act in Poland, I·CONnect Blog 2026.
- Z M. Wróblewskim, Cicha rewolucja w ochronie danych dotyczących zdrowia, „Rzeczpospolita”, 25 marca 2025 r.
- Z M. Grochowskim, Rząd chce cenzury w sieci? Wyjaśniamy zmiany w przepisach wdrażających akt o usługach cyfrowych, OKO.press, 23 stycznia 2025 r.
- Z M. Grochowskim, Polskie podejście do cyfrowych regulacji trzeba pilnie zrewidować, OKO.press, 18 grudnia 2023 r.
- Z B. Grabowską-Moroz, Data Wars: The Phantom Menace – Personal Data Protection in the Context of Rule of Law Backsliding, RECONNECT Blog, 10 lutego 2020 r.
- Academic Freedom(s) in the Drift Towards Authoritarianism (4/4): Poland, Droit et Société Blog, 12 listopada 2019 r.
- Z M. Wróblewskim, Zachłyśnięci technologiami, „Rzeczpospolita”, 5 listopada 2019 r.
- Z M. Ziółkowskim, Trzęsienie ziemi nie poprawi urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich, „Rzeczpospolita”, 13 lipca 2019 r.
- Z B. Grabowską-Moroz i M. Ziółkowskim, The History of the 48-Hour Lawsuit: Democratic Backsliding, Academic Freedom, and the Legislative Process in Poland, IACL-AIDC Blog, 28 czerwca 2019 r.
Wybrane wystąpienia konferencyjne i seminaryjne
- Governing Values? Supervisory Authorities in EU Digital Enforcement, ICON·S Annual Conference, Dublin, lipiec 2026.
- Chaos as a Ladder: Supervisory Authorities as Emerging Guardians of European Constitutional Values, Digital Constitutionalism Academy, Europejski Instytut Uniwersytecki, Florencja, kwiecień 2026.
- “New Order” or “Glorious Chaos”? Supervisory Authorities in Complex Systems of Fundamental Rights Protection in the Digital Era, Bocconi University, Mediolan, luty 2026.
- EHDS: Secondary Use of Data and Artificial Intelligence, konferencja European Health Data Space – Challenges for Europe. Implementing Solutions in the Age of AI, Big Data and Personalised Medicine, Warszawa, marzec 2025.
- Online Platforms and the End of the State as We Know It: Beyond Privacy and Disinformation, Count Kalergi Seminar, CEU Democracy Institute, Budapeszt, marzec 2024.
- State’s Giant Helpers: The Evolving Role of Online Platforms in Protecting Public Health, ICON·S Annual Conference, Madryt, lipiec 2024.
- The Legacy of Putting Out Fires: Need for a New Constitutional Approach to Women’s Rights?, ICON·S Annual Conference, Madryt, lipiec 2024.
- Necessity – An Underutilized Tool in the Regulation of New Technologies, konferencja Public Governance and Emerging Technologies: Values, Trust and Compliance by Design, Utrecht, styczeń 2024.
- Influence of Fundamental Rights Discourse on Internet Platforms’ Standard of Privacy Protection, konferencja Enforcing Private Regulation in the Platform Economy, Villa Vigoni, Włochy, grudzień 2023.
- “Gateway Vaccine”: Will the COVID-19 Pandemic Change the Approach to Health Data Processing?, ICON·S Global Problems and Prospects in Public Law Conference, Wrocław, lipiec 2022.
Organizacja i moderowanie wydarzeń naukowych
- Współorganizatorka międzynarodowej konferencji poświęconej europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia i wtórnemu wykorzystywaniu danych, zorganizowanej w marcu 2026 r. przez INP PAN, Uniwersytet Warszawski i Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych; moderatorka panelu dotyczącego prawnej i technicznej architektury wdrażania EHDS.
- Organizatorka szkoleń, seminariów i wydarzeń eksperckich dotyczących sztucznej inteligencji, zautomatyzowanego podejmowania decyzji i praw podstawowych w ramach projektu JuLIA.
